Avukat Elvan Kılıç: “4721 sayılı Medeni Kanun’a göre çekişmeli boşanma davası özel boşanma sebepleri ve genel boşanma sebepleri olarak iki şekilde görülebilir.”

Avukat Elvan Kılıç, hukuki boşanmaya sebep konularla ilgili hukuki bilgileri okurlarla paylaştı.

Özel Boşanma Sebepleri

Kanunda sınırlı sayıda sayılmış olan özel boşanma sebeplerine dayanan boşanma davaları şunlardır:

Zina (aldatma)

Eşlerden biri zina ederse, diğer eş boşanma davası açabilir. Zina, eşlerden birinin sadakat yükümlülüğüne aykırı davranışta bulunması yani eşinden başa biriyle birlikte olması demektir.

Davaya hakkı olan eşin boşanma sebebini öğrenmesinden başlayarak altı ay ve herhâlde zina eyleminin üzerinden beş yıl geçmekle dava hakkı düşer. Affeden tarafın dava hakkı yoktur.

Hayata kast, kötü veya onur kırıcı davranış

Eşlerden her biri diğeri tarafından hayatına kastedilmesi veya kendisine pek kötü davranılması ya da ağır derecede onur kırıcı bir davranışta bulunulması sebebiyle boşanma davası açabilir. Öldürmeye teşebbüs buna verilebilecek örneklerden biri olup eşin insan onuruna aykırı herhangi bir saygısızca davranış ise onur kırıcı bir davranış demektir.

Davaya hakkı olan eşin boşanma sebebini öğrenmesinden başlayarak altı ay ve herhâlde bu sebebin doğumunun üzerinden beş yıl geçmekle dava hakkı düşer. Affeden tarafın dava hakkı yoktur.

Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme

Eşlerden biri küçük düşürücü bir suç işler veya haysiyetsiz bir hayat sürer ve bu sebeplerden ötürü onunlabirlikte yaşaması diğer eşten beklenemezse, bu eş her zaman boşanma davası açabilir. Ancak her suç bu kapsama girmemektedir. İşlenen suçun hırsızlık veya cinsel saldırı gibi küçük düşürücü bir suç olması gerekmektedir. Bu küçük düşürücü suçun yanı sıra diğer eş bu suçtan dolayı evliliğini sürdüremeyecek hale gelmelidir.

Terk sebebiyle boşanma davası

– Eşlerden biri, evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmeyip diğer eşi terk ederse veya haklı bir sebep olmadan ortak konuta dönmezse,

– Bunun sonucunda ayrılık en az altı ay sürmüş ve bu durum devam ediyorsa

– İstem üzerine hâkim veya noter tarafından yapılan ihtar sonuçsuz kalmış ise; terk edilen eş, boşanma davası açabilir. Diğerini ortak konutu terk etmeye zorlayan veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmesini engelleyen eş de terk etmiş sayılır.

Davaya hakkı olan eşin istemi üzerine hâkim veya noter, esası incelemeden yapacağı ihtarda terk eden eşe iki ay içinde ortak konuta dönmesi gerektiği ve dönmemesi hâlinde doğacak sonuçlar hakkında uyarıda bulunur. Bu ihtar gerektiğinde ilân yoluyla yapılır. Ancak, boşanma davası açmak için belirli bir süre vardır ve dördüncü ayı bitmedikçe ihtar isteminde bulunulamaz ve ihtardan sonra iki ay geçmedikçe dava açılamaz.

Akıl Hastalığı

Eşlerden biri akıl hastası olup da bu yüzden ortak hayat diğer eş için çekilmez hâle gelirse, sahip olduğu akıl hastalığının tedavisinin bulunmadığı resmî sağlık kurulu raporuyla tespit edilmek koşuluyla bu eş boşanma davası açabilir.

Genel Boşanma Sebepleri

Önceden belirlenmesi mümkün olmayan bir olay bir evlilik birliğini temelinden sarsmışsa ve bu sebeple eşlerden artık ortak hayata devam etmesi beklenemezse, boşanmanın genel sebebinden söz edilir. TMK m. 166’da bu husus şu şekilde düzenlenmiştir.

Evlilik birliğinin temelden sarsılması- şiddetli geçimsizlik

Madde 166- Evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmış olursa, eşlerden her biri boşanma davası açabilir.

Yukarıdaki fıkrada belirtilen hâllerde, davacının kusuru daha ağır ise, davalının açılan davaya itiraz hakkı vardır. Bununla beraber bu itiraz, hakkın kötüye kullanılması niteliğinde ise ve evlilik birliğinin devamında davalı ve çocuklar bakımından korunmaya değer bir yarar kalmamışsa boşanmaya karar verilebilir.”

Şiddetli geçimsizlik durumunda eşlerin birbirilerine karşı duyduğu saygı ve sevgi azalmakta, birlikte kurdukları ortak hayat çekilmez hale gelmektedir. Hayata bakış açıları, dünya görüşleri gibi kavramlar eşler açısında farklılık gösterdiği zaman çıkan çatışmalar evlilik birliğini ve varsa müşterek çocukların aile hayatlarını etkilemektedir. Sürekli eşlerin tartışması, saygının azalması, evlilik birliği içerisinde cinsel birliğin de azalması gibi sebepler evlilik birliğinin temelden sarsılmasının sebepleridir. Tüm çabalara rağmen hiçbir şekilde evlilikte düzelme olmuyorsa akabinde boşanma davasının açılması kaçınılmazdır.

The post Av.Elvan Kılıç: Hukuki Boşanmaya Sebep Konular first appeared on Haberin Aslı.

Avukat Elvan Kılıç Haklar ve ödevler 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve GSS Kanunu kanunla düzenlenen çalışanların borçlanma, yurtdışından ve Türkiye’den emekli olma koşullarını paylaştı.

Emeklilik, kişinin hayat içerisindeki önemli değişim dönemlerinden biridir. Emekli olan kişi öncelikle gelir kaybına uğrayacak, bunun yanında sosyal rol ve yetkileri de değişecektir. Çalışma hayatının getirmiş olduğu birçok ayrıcalıktan faydalanan bireyler, emeklilik sürecine girdiklerinde boşalan vakitlerini ve azalan gelirlerini daha iyi değerlendirme çabasına girerler.

Emeklilik sürecine giren bireylerin emeklilik haklarını en iyi şekilde kullanabilmeleri, sosyal devletin önde gelen görevleri arasındadır. Söz konusu görevleri yerine getirmek amacıyla öncelikle tüm bireylere eşit kapsam ve kalitede sosyal güvenlik hizmeti verilen bir yapının oluşturulması için hazırlanan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile norm ve standart birliği sağlanmıştır. Emekliliğe ilişkin tüm haklar ve ödevler bu kanunla düzenlenmiştir. Yurtdışında çalışıp emekli olanlar veya Türkiye’de çalışıp yurtdışında emekli olanlar kanunun uyguladığı bir sistemden yararlanabilirler. Sistemin adı Borçlanma sistemidir.

Hem yurtdışından hem de Türkiye’den emekli sayılabilmek için aranan şartlar vardır. Bunlardan bir tanesi Türk vatandaşlığına sahip olmaktır. Ayrıca çifte vatandaşlıkları bulunanlarda bu haktan yararlanabilir. 18 yaşından büyük olan dönemler emeklilik için Türkiye’de saydırılabilir. Erkekler 18 yaşından büyük çalıştıkları süreleri ve 1 yıldan fazla olmayan işsizlik sürelerini borçlanarak Türkiye’de emekliliğe saydırabilirler. Kadınlar ise 18 yaşından sonra çalışsalar da çalışmasalar da yurtdışında geçirdikleri süreyi emeklilik için saydırabilirler.

Genel olarak yurtdışında çalışıp emekli olanları iki gruba ayrılabilir. Birincisi; Türkiye’de sigortası bulunup, sonradan yurtdışına gidip çalışanlar ya da ev hanımı olanlar. İkincisi; Türkiye’de hiçbir sigortası olmadan yurtdışına gidip çalışan ya da emekli olanlar. Her iki kesimde de bulunanlar da hem yurtdışından hem de Türkiye’den emekli olabilirler. Yurtdışında çalışan Türk vatandaşları bunun için yurtdışı borçlanması yapmalıdır.

Yurtdışı borçlandırması: yurtdışında geçirilen sürelerin Türkiye’de sigorta süresine sayılması için yapılan borçlanma türüdür. 3201 sayılı “Yurtdışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurtdışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun” ile yurtdışı borçlanmasına dair nitelikler belirlenmiştir. Bu nitelikler kapsamında Türk vatandaşları, yurtdışında geçirdikleri süreleri sigorta primlerine saydırarak sosyal güvenlik kuruluşlarından emekli olabilirler.

Yurtdışı borçlandırması şartları:

Türk vatandaşı olanlar ya da doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izni alarak Türk vatandaşlığını kaybedenler Türkiye’de emeklilik için yurtdışı borçlanması yapabilirler. Borçlanma emeklilik, malullük, yaşlılık ve ölüm hallerinde geçirmiş hizmet değerlendirmesi için yapılabilir. 18 yaşın dolmadan önceki süreleri borçlanma imkânı bulunmuyor. Yine Türk vatandaşlığının kazanılmasından önce veya vatandaşlığın kaybedilmesinden sonra geçen süreler de borçlanma kapsamına girmiyor

Yurtdışı borçlanması için başvuru yapacak kişilerin hem borçlanma için gösterecekleri tarihlerde hem de başvuruyu yaptıkları tarihte Türk vatandaşı olmaları gerekir.

Yapılacak olan borçlanma için yazılı dillekçe ile başvuru yapma şartı bulunur.  Yazılı bir dilekçe ile Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat etmeleri gerekir. Dilekçeye ek olarak yurtdışı çalışmalarını gösterir hizmet belgeleri de istenir. Bu şartları taşıyanlar yurtdışında çalıştıkları ya da ev hanımı oldukları süreleri borçlanma ile ödeyerek Türkiye’den emekli olabilirler.

Yurtdışı borçlanması yapmakla yurtdışı borçlanmasıyla emekli olmak iki farklı olay. Birbirine karıştırılmaması gerekiyor. Yurtdışı borçlanması yapmak için yurda kesin dönüş yapmak gerekmiyor. Öte yandan yurtdışı borçlanmasıyla emekli olmak için yurda kesin dönüş yapmış olmak gerekiyor.

Yurtdışına gitmeden önce sigortası olanların borçlandıkları gün sayısı toplam primlerine ekleniyor. Sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler borçlanılmış ise, ilk işe giriş tarihi borçlanılan gün kadar geriye götürülüyor.

Yurtdışında yaşayıp çalışan bireylerin çalıştığı ülke ve Türkiye arasında bir sözleşme varsa başvuru prosedürü biraz farklı olabiliyor. Hizmet cetveli ve sigorta kartları işsizlikte geçen süreleri gösterir belgeler, kendi namına çalışanların meslek kuruluşlarından alacakları belgeler gerekecektir.

Sosyal güvenlik anlaşması olmayan bir ülkede çalışılmışsa bulunulan ülkelerdeki Türk temsilciliklerinden alınacak ve yurtdışı borçlanma için kullanılacağı belirtilen hizmet belgeleri, çalışılan işyerinden alınacak hizmet sürelerini gösterir resmî belgeler götürülmelidir.

Yurtdışında olup ülkesinde emeklilik maaşını almak ve emeklilik avantajlarından faydalanmak isteyen bireyler SGK’nın uygulamış olduğu sistemle hem yurtdışından hem de yurtiçinden emekli sayılabilmektedir.

Instagram/av.elvankilic

Facebook/av.elvankilic

The post Av.Elvan Kılıç, ‘Yurtiçinde ve Yurtdışında Emekli Olmak’ first appeared on Haberin Aslı.