Avukat Elvan Kılıç, pandemi sürecinde eve kapanmanın çiftlerin üzerinde olumlu ya da olumsuz etkiler bıraktığı ve evden çıkamayan bireylerin psikolojik olarak sorun yaşadığının gözlemlendiğine dikkat çekerek, salgının hukuki bir boşanma sebebi olmadığının altını çizdi.

Olağanüstü bir dönemden geçtiğimiz bu günlerde salgının sadece fizyolojik değil psikolojik etkileri de söz konusudur. Bu noktada verilen sınav sadece fiziksel değil aynı zamanda psikolojiktir. Dolayısıyla bu durumdan evlilikler de büyük oranda etkilenmektedir.

Dünyada krize neden olan Coronavirüs (Kovid-19) salgını Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi ilan edilmiş olup tüm ülkeler salgına yönelik tedbirler almıştır. Ülkemiz de dâhil olmak üzere alınan bu tedbirler kapsamında eğitime ara verilmiş, bireylere salgının yayılmasını önlemek amacıyla evlerinde kalması önerilmiştir. Vaka sayılarının arttığı her geçen gün, belirsiz olan bu sürecin daha ne kadar bu şekilde devam edeceği akıllarda soru işareti yaratmaktadır. Çünkü salgın sadece sağlık, ekonomi, iş ve eğitim sektörünü etkilememekte, bireylerin de aile ve özel hayatlarına etki etmektedir. Bu sürecin çiftlerin üzerinde olumlu ya da olumsuz etkiler bıraktığı ve evden çıkamayan bireylerin psikolojik olarak sorun yaşadığı gözlemlenmektedir. Gözlemlenen ve beklenen diğer bir durum ise; salgın bittikten sonra evde sürekli kavga eden çiftler tarafından yapılacak olan boşanma başvurularındaki artıştır.

SALGIN, HUKUKİ BİR BOŞANMA SEBEBİ DEĞİL, PSİKOLOJİKTİR

 Boşanmanın hukuki sebepleri Türk Medeni Kanunu’nun 161-167. Maddeleri arasında düzenlenmiştir. Bu maddelere bakıldığında hukuki boşanma sebepleri; zina, hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış, suç işleme, terk, akıl hastalığı veya en çok sık karşılaşılan evlilik birliğinin sarsılmasıdır. Bireyler bu sebeplere dayanarak evliliklerine hukuken son vermek istemektedirler. Ancak kanuna bakıldığında salgın veya uzun süren karantina hukuki bir boşanma sebebi olmayıp tamamen psikolojiktir. Çünkü salgının bir sonucu olan sosyal izolasyon, karantina gibi eşlerin özel yaşam alanını kısıtlayan durumlar psikolojik bir durum olup boşanmayı tetiklemektedirler.

Örneğin aynı evde sürekli birbirlerini gören eşler birbirlerinin hatalarını, eksik taraflarını da daha fazla görmeye başlarlar ve tahammül sınırları azalır. Kriz durumlarında insanlar hayatta kalma içgüdüsü ile krize farklı tepkiler verebilir. Eşlerinin kriz anlarında nasıl olduğunu diğer eşler fark edemeyebilir. Bunun üzerine kavgalar, şiddetli tartışmalar başlar. Eşler bu tartışmayı olumlu bir şekilde atlatamadıkları zaman evlilik birliğinde şiddetli geçimsizlik durumu baş gösterir ve en sonunda kanundaki 166. Maddeye dayanılarak evlilik birliğinin temelden sarsılması sebebiyle boşanma davası açılabilir. Burada boşanma sebepleri Corona Virüsü salgını değil, virüsün getirmiş olduğu psikolojik sonuçlar ve bu sonuçlara katlanamama durumudur.

GEREKLİ ÖZEN GÖSTERİLMEDİĞİ TAKDİRDE DAVA AÇILABİLİR

Ülkemizde kanuna göre boşanma davası açılabilmesi için kural olarak karşı tarafın kusurlu olması gerekir. Eşlerden birisinin Corona virüsünden enfekte olması, tek başına boşanmaya neden olmamaktadır. Çünkü salgına yakalanan eşin bir kusuru yoktur. Ancak corona virüs hastalığına yakalanan eşin, hastalığın tedavisi için üzerine düşen karantina ve benzeri tedavilerden kaçınması boşanma nedenidir ve burada tedaviden kaçan eş kusurlu olur.  Bu durumda hasta olmayan diğer eş, salgına yakalanan eşin tedavi için gerekli özeni göstermediğini ve aynı evde birlikte yaşadıklarından dolayı kendi sağlığını da tehlikeye attığını gerekçe göstererek boşanma davası açabilir. Corona virüs hastalığına yakalanan eş ise, hastalığı süresince eşinin yanında olmadığını ve tedavi için gereken özeni göstermediğini gerekçe göstererek boşanma davası açabilir. Burada her ne kadar hastalığa yakalanmak bir boşanma sebebi olarak gösterilse de asıl boşanma sebebi eşlerin birbirlerine karşı yerine getirmeleri gereken yardım yükümlülüğünün yerine getirilmemesinden dolayı ortaya çıkan evlilik birliğinin sarsılmasıdır. Çünkü eşlerin kanuna göre, aile birliğinin mutluluğunu elbirliğiyle sağlamak ve çocukların bakımına, eğitim ve gözetimine beraberce özen gösterme yükümlülüğü bulunmakla beraber birbirlerine yardımcı olmak gibi bir ailevi görevleri de bulunmaktadır. Yardım yükümlülüğü eşlerin salgın sürecinde birbirlerine karşı yerine getirmeleri gereken en önemli yükümlülüktür.

İster sosyal izolasyon ve karantina sebebiyle ortaya çıkan şiddetli geçimsizlik olsun ister eşlerin hastalığa yakalanması sebebi olsun bu süreç online evlilik terapisiyle ve eşlerin bu sıkıntılı sürecin geçeceğini umut ederek yaşanan sorunlara karşı anlayışlı yaklaşımlarıyla çözülebilmektedir. Tabi ki fiziksel şiddete maruz kalan bir evliliğin karantina sebebiyle daha çok zarar göreceği endişesiyle şiddet gören eş, şiddetin hiçbir zaman sona ermeyeceğini düşünerek bu durumu ileri sürüp boşanma davası açabilir.

BOŞANMA AŞAMASINA GELİNMEDEN ÖNCE ÇOK İYİ DÜŞÜNÜLMELİDİR

Kanuna göre, Corona virüs sebebiyle boşanma davası, eşlerden birisinin ikamet ettiği veya son altı ay içerisinde beraber oturdukları ortak konutun bulunduğu aile mahkemesinde açılabilir. Boşanma davasını açmak isteyen eş; evde sürekli beraber olmakta dolayı yaşanan fiziksel ve psikolojik şiddeti, yaşadığı şiddetli geçimsizliği kanunda belirtilen hukuki gerekçeleri sebep göstererek boşanma davasını açabilir. Ayrıca eşin Corona Virüsten enfekte olması durumunda hasta olmayan eş tarafından açılacak boşanma davasında diğer eşin corona virüs hastalığına yakalandığı ve tedavi için sorumluluklarını yerine getirmediği ispat edilmelidir. Hastalığa yakalanan eş tarafından açılacak boşanma davasında ise hastalık süresince eşinin tedavi için gereken özeni göstermediği kanıtlanmalıdır. Bu hususlar sağlık raporları, tanık anlatımları, taraflar arasındaki mesajlaşmalar ve benzeri delillerle ispatlanabilir. Mahkeme bu delilleri değerlendirerek salgının yarattığı psikolojik olumsuz sonuç sebebiyle boşanmak isteyen çiftlerin taleplerini hakkaniyete göre sonuçlandıracaktır.

Sonuç olarak boşanma sürecine girmeden önce eşlerin, sağlıklı düşünerek salgının bir sonucu olan sosyal izolasyon, karantina durumlarının salgın bitince sona ereceğini, bu olumsuz psikolojik sürecin onca yıldır emekle oluşturulan evliliklerine zarar vermelerine izin vermeyeceğini göz önünde bulundurarak anlaşma yoluna gitmeleri, salgından dolayı artabilecek boşanma başvurularını sayısını azaltabilir.

Instagram/av.elvankilic

Facebook/av.elvankilic

The post Korona Virüs Salgını Evlilik Birliğini Nasıl Etkiliyor? first appeared on Haberin Aslı.

Coronavirüs salgının tehlikesinin yüksek seviyede olması nedeniyle alınan tedbirler kapsamında Türkiye’deki tüm illerde okullar eğitime ara verildi. Evde online bir sistem olan EBA üzerinden eğitim gören çocuklar eğitimlerine bir şekilde devam etse de çocukları özel okulda okuyan veliler “Özel okul ücretleri salgın döneminde de ödenecek mi?” sorusuna cevap aramaktadır.

Salgının mücbir sebep olarak ilan edildiği dönemde bile veliler okul taksitlerini ödemeye devam etmelidir midir? Salgın döneminde meclisten alınan kararlar ve tedbirler kapsamında tüm ödemeler ertelenmiş, icra takipleri dahi durmuş iken okul taksitlerinin ödenmesi hala devam edecek midir? Böyle bir durumda nasıl bir hukuki yol izlenmelidir? Esasen özel okullar her ne kadar eğitimlerine online olarak devam etseler de online eğitimle birebir okulda eğitim arasında farklar bulunmakta bu sebeple de veliler ödedikleri okul taksitlerinin salgın döneminde verilen online eğitimlere denk gelmediklerini düşünmektedir. Bu duruma yaklaşılacak en doğru hukuki yol mücbir sebep üzerinden izlenecek yoldur.

Öncelikle veliler ile özel okullar arasında imzalanan sözleşmeye bakılmalıdır. Çünkü kayıt yapılırken ödeme taksit planı ile beraber velilere bir sözleşme imzalatılmakta ve bu sözleşmenin hukuki bir niteliği bulunmaktadır. İzlenecek olan yol bu sözleşmede mücbir sebep durumuna atıfta bulunup bulunulmadığını tespit etmek ve ona göre hareket etmektir.

KARŞILIKLI YÜKÜMLÜLÜKLER SÖZ KONUSUDUR

Ülkemizde sözleşmeler Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde düzenlenmiştir. Borçlar Kanunu’na göre sözleşmeler tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamalarıyla kurulmaktadır. Taraflar sözleşmelerini sözleşme serbestisi ilkesine göre hazırlarlar ve kendilerine düşen yükümlülükleri sözleşmeye bağlılık- ahde vefa ilkesiyle yerine getirirler. Bu durumda, veli ile özel okul arasında imzalanan sözleşmede; okul öğrenciye bir eğitim verme yükümlülüğü altında iken velinin ise çocuğuna verilen eğitim karşılığında da okula ücretini ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır.

Eğer sözleşmede mücbir sebebe ilişkin bir madde hükmü varsa bu durumda o madde hükmü uygulanmalıdır. Sözleşmede mücbir sebep nedeniyle yükümlülüklerini yerine getirilmesinin ertelenebileceği belirtilmişse o halde özel okullar da bu maddeyi uygulamalıdır. Özellikle salgının Yargıtay içtihatlarınca mücbir sebep olarak kabul edildiği düşünülürse özel okullar da salgın döneminde sözleşmelerindeki mücbir sebebe ilişkin madde hükümlerine dayanarak ödemeleri durdurabilir, askıya alabilir. Çünkü teknik olarak birebir eğitim için ödeme yükümlülüğü altına giren veliye karşılık okul eğitim verme yükümlülüğünü salgından dolayı getirememektedir.

EĞİTİME ARA VERİLDİĞİNDE BAZI ÖDEMELERE ARA VERİLMELİDİR

Sözleşmede mücbir sebebe ilişkin madde hükmü olmasa bile sözleşmeye bağlılık ve tarafların uyması gereken dürüstlük ilkesi gereğince eğitime ara verildiği sürece özel okullar bazı ödemelere ara vermelidir. Eğitim döneminin başında ödenen yemek ve servis ücretleri geri iade edilebilir niteliktedir çünkü çocuklar okula gitmediği için okullarda kafeteryalar kapalı durumdadır. Tabi ki online eğitim durumu tartışılır bir durum olmakla birlikte sağlam bir teknolojiye sahip bir özel okul, eğitimi online olarak bile devam ettirebilmişse de eğitimin önemli bir parçası olan sınavların durumu hala belirsizdir. Yine de online eğitim verebilen özel okulların aylık ücretlerini, eğitimi online de olsa verebildikleri için talep etmek hakkı vardır ve veliler de çocukları online olarak düzgün bir eğitim almışlarsa sözleşmeye göre aylık ücretleri ödemelidir.

Özel okullar kendilerince haklı olarak masraflarının devam ettiğini, kira, öğretmenlerin maaşları gibi gider harcamalarının olduğunu belirterek ödeme talep edebilir. Ancak yemek, temizlik, servis gibi masrafların okullarda öğrenci olmaması sebebiyle talep edilmesi hakkaniyete aykırıdır. Bu kapsamda, okullar kapalı oldukları döneme rağmen bahse konu masraflar için velilerden herhangi bir ücret talep ederse veli bunu hukuki sürece taşıyabilir ve sonunda haklı çıkabilir. Çünkü Dünya Sağlık Örgütünün ‘pandemi’ olarak nitelediği, tüm dünyayı kasıp kavuran bir virüse rağmen yemek veya servis konusunda ödeme talep eden özel okula rağmen veli çocuğunun okula gitmemesini gerekçe göstererek ödemeyi yapmayabilir.

Instagram/av.elvankilic

Facebook/av.elvankilic

The post Salgın Sebebiyle Özel Okul Ücretleri Nasıl Etkilenecek? first appeared on Haberin Aslı.

Hasarlı yapılar ve risk teşkil edilen alanlar için kentsel dönüşüm projeleri devreye giriyor. Kentsel dönüşüm Türkiye genelinde pek çok ilde yapılan ve riskli yapıların yıkılıp yeniden yapılmasını sağlayan projeler bütünüdür. İdarece yapılan dönüşüm projelerinde, Bakanlık tarafından konut maliklerine sunulan bazı haklar bulunmaktadır. Gayrimenkul sahipleri sunulan seçeneklerden dilediklerini değerlendirerek, desteklerden faydalanabilirler.

Her ev sahibi evinin kentsel dönüşüm kapsamına girip girmediğini öğrenebilir. Ev sahibi taşınmazın risk durumunu öğrenmek için lisanslı kurum ya da kuruluşlara başvuruda bulunabilir ve risk durumunu ölçtürebilir. Taşınmaz risk grubunda yer alıyorsa bu durumda evin kentsel dönüşüm kapsamına alınıp yıkılması gerekir.

Kentsel dönüşüm kapsamında yıkım işlemi gerçekleşen evler için bir müteahhit firması ile anlaşılır ve uygunsa yeni bir ev inşa edilir. Evi riskli grup içerisinde yer alan ev sahiplerine ise devlet tarafından kentsel dönüşüm kanununa dayanılarak bazı seçenekler sunulur. Bu seçenekler şöyle sıralanabilir:

• İnşaatı devam eden proje alanı içinde bir daire vermek,

•  Hazır bulunan projelerden daire vermek,

• Projeye bağlı olarak daireyi kabul etmeyenlere fiyat teklifi sunmak.

Mülk sahibinin hakları nelerdir?

1. Kira Yardımı:
   Kentsel dönüşüme dahil edilen riskli alanlar ve bu alandaki riskli yapıların maliklerine, kira yardımı yapılmaktadır. Devlet destekleri kapsamında konut malikine 18 ay boyunca kira yardımı sağlanıyor. Verilen kira destekleri şehirler ve büyükşehirlere göre farklı oranlarda sağlanıyor. Ancak kira yardımının yapılabilmesi için hak sahibinin o taşınmazda ikametgahı bulunması gerekmektedir. Yani hak sahiplerinin riskli yapı onay tarihinden önce riskli yapıda oturuyor olması gerekmektedir.
2. Nakliye Desteği:
   Dönüşüm destekleri kapsamında sunulan kira yardımına ek olarak, konut malikinin taşınabilmesi için nakliye masrafları da karşılanmaktadır. Hak sahibi nakliye konusunda talep ettiği destek başvurusunu destekleri başvurusunu T.C Çevre ve Şehircilik Bakanlığına doğrudan yapabilmektedir. Başvuru esnasında gerekli evrakları vermesi durumunda destek sağlanabilecektir.
3. Konut kredisi desteği:
   Devlet bankaları ve anlaşma yapılan özel bankalar ile konut maliklerine ya da kiracılarına konut kredisi olanakları sunulmaktadır. Kentsel dönüşümde riskli yapılar grubunda olan gayrimenkul sahipleri, gerekli evrakların tamamlanması ve başvuru onayı ile birlikte 100 bin TL’ye kadar konut kredisi olanaklarından yaralanabilmektedir. Şayet kentsel dönüşüme dahil edilen yapıda kiracı var ise ve bahsedilen konutta bir yıldan daha uzun sürede ikamet ediyor ise kiracı da aynı haktan yararlanabilir. Konut kredisi olanaklarından faydalanarak, yeni konutun satın alımı için destek sağlayabilir.
4. Alan İnşası Hakkı:
   Kentsel dönüşümde mülk sahibinin hakları arasında, özel arazilerine kendi inşaatlarını yapma hakkı sunulmaktadır. İsteyen gayrimenkul sahipleri kentsel dönüşüm dahilinde eski ve riskli yapı kararı verilmiş yapısını yıkarak, yenisini yaptırabilir, bunun için gerekli anlaşmaları sağlamalı ve hukuki tedbirleri almalıdır. Kendi olanakları ya da müteahhit firma ile anlaşma yaparak, kendi alanına inşa hakkından faydalanabilirler.
5. Harç ve vergi indirimleri:
   Kentsel dönüşüm projeleri kapsamında, yeni konut alımları için vergi muafiyeti söz konusu olabilmektedir. Belediyelerce alınan tüm harçlar, İmar Kanunu gibi işlemlerde yatırılan tüm ek ücretler, muafiyet dahilindedir. Ayrıca noter ücretleri de kentsel dönüşüme tabi olan konutların malikleri için yeni tapu kayıtlarında uygulanmamaktadır.

www.elvankilic.com

Instagram/av.elvankilic

Facebook/av.elvankilic

The post Kentsel Dönüşümde Hukuki Haklarımızı Biliyor Muyuz? first appeared on Haberin Aslı.

Avukat Elvan Kılıç, “Tehdit edici, rahatsızlık veren ve toplum tarafından tasvip edilmeyen davranışları” olarak tanımladığı, “TACİZ çeşitleri ve hukuki boyutunu aktardı.

Bir insanın bir diğerinin haklarını hiçe sayarak sürekli olarak rahatsız etmesi anlamına gelen hoş olmayan bir davranış biçimine taciz denmektedir. Kelime hukuki bir anlamda kullanıldığı zaman tehdit edici, rahatsızlık veren ve toplum tarafından tasvip edilmeyen davranışları kasteder.

Taciz olarak yansıyan davranış türlerine bakıldığında toplumda sık görülen taciz türlerine rastlamaktayız.

• Kabadayılık; oyun alanlarında, okulda, işgücünün olduğu başka yerlerde yapılan tacizdir. Genelde fiziksel ve psikolojik olarak bir kişiye bir veya birden fazla kişinin kötülük yapmasıyla olur.
• Çete halinde takipçilik Psikolojik bir taciz olup mağdur kişinin hayatının tamamen mahvolmasına neden olur Daha çok akran zorbalığı olarak da görülebilen çete halinde takipçilik de mağdur bir süre rahatsız edilir.
• Psikolojik taciz : Küçük düşürücü ve sövgü dolu hareketlerden dolayı kişinin kendine olan güvenini azaltan veya eziyete uğramalarına neden olan taciz türüdür. Sözsel bir olay veya jestdir.
• Cinsel taciz: Kişinin iznini almadan cinsel temas, dokunma, sözle sarkıntılık şeklinde gerçekleşir. Cinsel taciz ısrarcı ve istek dışı cinsel yaklaşımlar için kullanılan terim olup genelde sokakta yalnız yürürken bazen de iş ortamlarında gerçekleşebilmektedir.
• Takipçilik : Kişinin izinsizce takip edilmesi ve göz hapsinde tutulması nedeniyle güvenliğinden kuşku duymasına yol açar.

Taciz kanunda bir suç olduğundan başvurulması gerekilen hukuki yollar vardır. Öncelikle tacize uğrayan kişi, bulunduğu yerdeki polis karakoluna gidebilir ya da bulunduğu yerdeki en yakın adliyeye giderek müracaat savcılığına şikayet dilekçesi verebilir. Bu süreci bir uzman avukat ile takip edebilmek önemlidir zira tüm bu süreç mağdur açısından zorlayıcı olacaktır.

Eğer kişinin kendisinin veya bir yakının cinsel tacize uğradığına ilişkin durum varsa ya da çevresindeki bir çocuğun cinsel istismara uğradığına dair bir şüphesi varsa ayrıca Alo 183 hattı aranabilir. Alo 183, aile, kadın, çocuk, engelli, yaşlı, şehit yakınları ve gazilere yönelik hizmetler hakkında bilgilendirme ve yönlendirme sağlayan bir hat olup taciz vakalarında yardımcı olmaktadır. Çevrede yaşanan taciz vakasını bildirmemek ayrı bir suçtur ve Türk Ceza Kanununa göre işlenmekte olan bir suçu yetkili makamlara bildirmeyen kişi, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Savcılığa veya polis karakoluna şikayette bulunmanın ve ceza davası süreci başlatmanın yanı sıra tacize uğrayan kişi bulunduğu ildeki baronun çocuk hakları komisyona, insan hakları komisyonuna veya kadın hakları komisyonlarına başvurup destek talep edebilir.  Türk Ceza Kanunu 105. Maddesi gereğince bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi hakkında, mağdurun şikayeti üzerine, üç aydan iki yıla kadar hapis cezasına veya adli para cezasına, fiil  çocuğa karşı işlenmiş ise altı aydan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunmaktadır. Cinsel taciz suçunun bir kamu görevlisi, bir asi, eğitici, öğretici, bakıcı, koruyucu aile veya sağlık hizmeti veren ya da koruma, bakım veya gözetim yükümlülüğü bulunan kişiler tarafından, aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle ya da posta veya elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle işlenmesi halinde ceza yarı oranında arttırılır denilerek failin cezalandırılması öngörülmüştür. Bu fiil nedeniyle mağdur; işi bırakmak, okuldan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalmış ise verilecek ceza bir yıldan az olamaz.

Ceza davasının yanı sıra kişi iş yerinde psikolojik tacize uğramışsa veya cinsel tacize uğramasından ötürü psikolojik anlamda ciddi zarar görmüş, hatta taciz ilerlediğinde bile günlük hayatını etkileyebilecek bir noktaya gelmişse ve bundan da bir maddi zarar görmüşse tazminat davası açabilir. Kaldı ki Türk Ceza Kanunu, kişinin kendisine yapılan bu fiil nedeniyle işi bırakmak, okuldan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalmış olması durumunda  ceza bir yıldan az olamayacağını belirtmiştir. Bu dava maddi – manevi tazminat davası olup kişi bulunduğu yer mahkemesine giderek Asliye hukuk mahkemesinde tacizden uğranılan zarardan ötürü maddi- manevi tazminat davası açabilir. Taciz aynı zamanda kişilik haklarını zarara uğratan haksız bir fiil olduğundan kişi bu sebebe dayanarak davasını açabilir.

The post Kişi Tacize Uğradığında Ne Yapmalıdır? first appeared on Haberin Aslı.

Evli değillerse annenin soyadını alacağının Türk Medeni Kanunu’nda hüküm altına alındığını belirten  Avukat Elvan Kılıç, boşanmalarda soyadı ile ilgili hukuki düzenlemeleri hatırlattı.              

Avukat Elvan Kılıç, Türk Medeni Kanunu’nda “Evliliğin boşanma ile sonuçlanması durumunda çocuğun soyadında bir değişiklik meydana gelir mi, çocuk annenin soyadını kullanabilir mi?’ sorularının yanıtına hukuki olarak açılık getirdi.

Türk hukuk sisteminde, çocuğun anne ve babası evliyse babanın soyadını alacağı, evli değillerse annenin soyadını alacağı Türk Medeni Kanunu’nda hüküm altına alınmıştır.

“Evliliğin boşanma ile sonuçlanması durumunda çocuğun soyadında bir değişiklik meydana gelir mi, çocuk annenin soyadını kullanabilir mi?’ soruları ülkemizde sık sık gündeme gelmektedir. Yasaya göre evlenmenin boşanma ile sonuçlanması durumunda, çocuğun velayeti anneye verilse dahi çocuk babanın soyadını kullanmaya devam etmektedir.

Eşlerin, evliliğin devamı boyunca ve evliliğin sonra ermesi durumunda sahip oldukları hak ve yükümlülükler bakımından aynı hukuksal konumda oldukları, bu nedenle de erkeğe velayet hakkı kapsamında tanınan çocuğun soyadını seçme hakkının kadına tanınmaması, velayet hakkının kullanılması bakımından cinsiyet ayrımcılığı sonucunu doğurmakta, aile içinde kadın erkek eşitliğine aykırı olmakla birlikte bazı durumlarda çocuğun menfaatine de aykırılık teşkil etmektedir.

• Evliliği kötü bir şekilde boşanma ile sonuçlanan eşler arasında bir daha barışma ihtimali olmaması ve görüşmeme ihtimalleri bulunması sebebiyle kadınlar çocuklarının da babaya ait soyadlarını kullanmalarını istememektedirler.
• Hatta zaman zaman çocuklarına karşı bir baba olarak sorumluluklarını yerine getirmemesi sebebiyle aradaki sevgi ve saygı bağının ortadan kalkması ve babanın anneye karşı olumsuz davranışlarını gören çocuklar da babalarının soyadlarını taşımak istememektedirler.
• Özellikle küçük yaşlardaki çocuklar açısından anne ile soyadın farklı olması durumu problemlere yol açmakta, çevrelerindeki insanlara bu durumu açıklamakta zorlanmaktadırlar. Ayrıca anneler de resmî kurumlara başvuru yaparken çocuğun annesi olduğunu ispat etme sorunuyla karşılaşılmaktadır.Tüm bu sebeplerle, birçok kadın tarafından çocuklarının soyadlarını değiştirmek için dava açılmaktadır.

Boşanan Ve Çocuğunun Velayetini Alan Bir Anne Artık Çocuğuna Kendi Soyadını Verebilecek

Anayasa Mahkemesi tarafından boşanma sonrası çocuğuna kendi soyadını vermek isteyen annenin talebinin reddi temelde bir hak ihlali olarak görülmüştür ve emsal teşkil edecek bir karar vermiştir. Bu karara göre boşanan ve çocuğunun velayetini alan bir anne artık çocuğuna kendi soyadını verebilecektir. Böylece boşanan kadınlar ve çocukların önündeki engel kalkmıştır.Ayrıca kararda kadın ve erkeğin evlilik süresince ve evliliğin sona ermesinde eşit hak ve sorumluluklara sahip olmaları gerektiğine ilişkin uluslararası sözleşme hükümleri hatırlatılarak eşlerin, evliliğin devamı boyunca ve boşanmada sahip oldukları hak ve yükümlülükler bakımından aynı hukuksal konumda oldukları, erkeğe velayet hakkı kapsamında tanınan çocuğun soyadını seçme hakkının kadına tanınmamasının velayet hakkının kullanılması bakımından cinsiyete göre ayrım yapılması sonucunu doğuracağı vurgulanmıştır. Anayasa Mahkemesinin 2015’te verdiği emsal hak ihlali kararının ardından,Yargıtay da baktığı bir davada, “boşanmış kadının, velayeti kendisine verilmiş çocuğuna kendi soyadının verilmesini, velayet hakkına dayanarak aile mahkemesinden isteyebileceği” yönünde karar vermiştir. Böylece hem anayasada yer alan eşitlik ve eşler arasında eşitlik ilkesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin cinsiyete dayalı ayrımcılık yasağına uygun davranılmıştır. Böylece boşanma sonrası velayeti anneye verilen çocuğun soyadının annenin açacağı dava ile değiştirilebileceği Anayasa Mahkemesi kararı ile uygulamada yerini almıştır.

• Çoğu Avrupa Ülkelerinde boşanan anne, çocuğuna kendi soyadını verebilmektedir. Fransız Medeni Kanun’da; doğum anında veya hemen akabinde hem annesine hem de babasına soybağı ile bağlıysa, anne ve baba çocuğun soyadını birlikte belirlerler. Çocuğun soyadı olarak eşlerden birinin soyadı seçilebileceği gibi eşlerin her ikisinin soyadının birleşiminden oluşan bir soyadı da belirlenebilir. Çocuğun soy bağı anne veya babadan sadece biri ile kurulmuşsa, diğeriyle kesilmişse (bir boşanma süreciyle) bu durumda çocuk kişisel bağ kurduğu ebeveynin soyadını taşıyacaktır.
• Çocuğun soyadı denince akla gelecek en çarpıcı düzenleme İspanyol hukukundadır. İspanya Hukuku’na göre, çocuğun soyadı soy bağına bağlıdır. Buna göre, çocuk hem annesinin hem babasının soyadını alacaktır. Kural olarak, çocuk önce babasının sonra annesinin soyadını alır. Boşanma sırasında da ebeveynler çocuğun hangi ebeveynin soyadını alabileceğini kararlaştırabilirler. İster anne olsun ister baba, boşandıktan sonra çocuk bir tarafın soyadını kullanabilir ya da babanın soyadını kullanmaya devam edebilir.
• Alman Medeni Kanunu uyarınca çocuğun anne ve babasının ortak bir soyadı bulunuyorsa, çocuk doğum ile bu soyadını kazanacaktır.Boşanma gerçekleştiğinde, çocuğun anne ve babasının ortak bir soyadı bulunmuyor ve çocuğun velayetine de sadece biri sahip ise, çocuk, velayet hakkına sahip ebeveynin soyadını kazanacaktır. Bu arada çocuğun velayetine sahip olan ebeveyn, çocuğa diğerinin soyadını da – elbette diğer ebeveynin ve eğer çocuk 5 yaşını doldurmuşsa çocuğun rızasını alarak – verebilir. Bu durumda boşanan anne çocuğunun velayeti kendisinde olduğu sürece kendi soyadını verebilir. Boşanan anne daha sonra yeniden evlenirse; çocuğa yeni evliliğindeki soyadını verebilir. Veya bu soyadını çocuğun mevcut soyadının önüne veya sonuna ekleyebilir. Ancak böyle bir değişikliğin yapılabilmesi için çocuk 5 yaşını doldurmuşsa çocuğun ve çocuk anne ve babanın ortak velayetinde ise diğer ebeveynin de rızasının alınması gerekmektedir

Yunan Medeni Kanunu’ndaeğer çocuğun anne ve babası artık evli değilse, çocuk annenin soyadını alacaktır. Annenin ve çocuğun rızasının alınması halinde annenin kocası noter önünde bulunacağı bir beyan ile çocuğa tek başına veya annesinin soyadı ile kullanması için kendi soyadını verebilir.

www.elvankilic.com

• Instagram/av.elvankilic
• Facebook/av.elvankilic

The post Boşanan Kadın Çocuğuna Soyadını Verebilir mi? first appeared on Haberin Aslı.